Каханне і сэкс1111

Аналіз ДНК дазволіў зазірнуць у інтымнае жыццё неандэртальцаў

Дзясяткі тысяч гадоў таму паміж продкамі сучасных людзей і неандэртальцамі ўзнікалі сувязі, вынікам якіх сталі сумесныя нашчадкі. Сёння генетыкі мяркуюць, што гэтыя адносіны маглі быць не выпадковымі, а падпарадкоўвацца выразнай мадэлі выбару партнёраў. З падрабязнасцямі знаёміць The New York Times.

Ілюстрацыйны малюнак, створаны з дапамогай штучнага інтэлекту

Фрагменты ДНК неандэртальцаў упершыню вылучылі з выкапняў у 1990‑х гадах, і з таго часу генетыка дапамагла дакладней аднавіць агульную гісторыю двух відаў.

І неандэртальцы, і сучасны чалавек (Homo sapiens) паходзяць ад папуляцыі ў Афрыцы каля мільёна гадоў таму; прыкладна 600 тысяч гадоў таму іх шляхі разышліся, і неандэртальцы рассяліліся па Еўропе і Заходняй Азіі, дзе жылі да каля 40 тысяч гадоў таму. Каля 250 тысяч гадоў таму адна з ранніх груп людзей разумных пакінула Афрыку і ўступіла ў сувязі з неандэртальцамі.

Нашчадкі гэтай хвалі разышліся па свеце, захаваўшы ў сваім геноме да некалькіх працэнтаў неандэртальскай спадчыны. Сёння яна прысутнічае ў людзей з паходжаннем па-за Афрыкай. З цягам пакаленняў гэтыя гены здрабнелі да малюсенькіх фрагментаў, якія адрозніваюцца ў розных асоб. Частка гэтых фрагментаў з часам знікла, верагодна, таму, што не давала пераваг або была шкоднай і таму не замацавалася ў папуляцыі.

Асаблівую ўвагу навукоўцаў прыцягнула Х-храмасома — адна з дзвюх палавых храмасом: у сучасных людзей у ёй неандэртальскіх фрагментаў значна менш, чым у іншых частках геному. Гэта выглядала незвычайна і патрабавала тлумачэння.

Каб зразумець магчымую прычыну, даследчыкі з Універсітэта Пенсільваніі (ЗША) звярнуліся да геному саміх неандэртальцаў. Х-храмасома перадаецца асаблівым чынам: маці заўсёды перадае дзіцяці X, а бацька — альбо X, альбо Y.

Навукоўцы меркавалі, што калі гены чалавека разумнага на гэтай храмасоме былі шкоднымі для гібрыдных дзяцей, то яны павінны былі знікаць з папуляцыі неандэртальцаў. Аднак атрымалася наадварот: неандэртальская X-храмасома ўтрымлівала непрапарцыйна вялікую долю фрагментаў ДНК чалавека разумнага ў параўнанні з іншымі храмасомамі.

Тэорыя сэксуальнай цягі

Каб знайсці прычыну гэтай генетычнай анамаліі, аўтары даследавання, вынікі якога апублікаваны ў часопісе Science, прапанавалі гіпотэзу пра моцную выбіральнасць пры пошуку партнёра.

На іх думку, гэта найбольш верагоднае тлумачэнне: неандэртальскія мужчыны маглі аддаваць перавагу жанчынам змешанага паходжання — напрыклад, дочкам або ўнучкам ад ранейшых змешаных сувязяў. Менавіта праз такіх жанчын Х-храмасомы чалавека разумнага маглі паступова замацоўвацца ў папуляцыі неандэртальцаў.

У той жа час у супольнасцях нашых продкаў, якія выйшлі з Афрыкі, сітуацыя была падобнай, але з адным важным генетычным нюансам.

Жанчыны Homo sapiens, верагодна, таксама лічылі неандэртальцаў прывабнымі і стваралі з імі пары. Аднак тут у справу ўмяшалася біялогія спадчыннасці. Справа ў тым, што бацька можа перадаць сваю X-храмасому толькі дачцэ, але ніколі — сыну (сыны атрымліваюць ад бацькі Y-храмасому).

Гэта значыць, што калі ў пары «жанчына-чалавек + мужчына-неандэрталец» нараджаўся хлопчык, ланцужок перадачы неандэртальскай X-храмасомы адразу ж абрываўся. З-за гэтай асаблівасці, нават пры наяўнасці ўзаемнай цягі, неандэртальская ДНК у людзей паступова «вымывалася» і знікала з папуляцыі, у той час як у неандэртальцаў доля Х-храмасом чалавека разумнага магла паступова павялічвацца.

Даследчыкі падкрэсліваюць, што для ўзнікнення такой выразнай генетычнай карціны патрэбна ўстойлівая мадэль паводзінаў, а не выпадковыя кантакты.

Аднак частка навукоўцаў заклікае да асцярожнасці: назіраны эфект можа часткова тлумачыцца асаблівасцямі метадаў аналізу і патрабуе дадатковай праверкі.

Акрамя таго, матэрыяльных сведчанняў з такога далёкага часу вельмі мала, і пакуль не існуе выразнага «культурнага следу» змешаных супольнасцяў. Новыя знаходкі ў будучыні — шкілеты, прылады працы або ўзоры старажытнай ДНК — могуць істотна ўдакладніць або нават змяніць цяперашнія інтэрпрэтацыі.

Каментары11

  • пхах
    01.03.2026
    Намасце, ты наследник неандертальцев ващет
  • Žvir
    01.03.2026
    Da majho ciescia padobny. Amal što adno ū adno, chiba barada krychu bolš intensiūnaja, dy brovy jašče, a patly tyja samyja.
    Byvala stryh jaho, dyk trymier "zadychaūsia", davodzilasia kolki razoū spyniacca, kab astyvaū.

    A ūvohulie, jak vy ličycie, nachalieru byla ūsia hetaja cyvilizavanasc z jaje techničnym prahresam ?
    Niachaj by i žyli liudzi, jak i 70 tys hadoū tamu, ničoha čalaviectva nie nabyla z tym prahresam, chiba tolki Ziamliu zasrali...
  • Палеозмагар
    01.03.2026
    А неандертальцы знали беларускую мову? Может они рускамирцами были?

«Гэта такая дробная, агідная помста Рамана». Соф’я Сапега расказала, як яе падманам знялі для перадачы Пратасевіча12

«Гэта такая дробная, агідная помста Рамана». Соф’я Сапега расказала, як яе падманам знялі для перадачы Пратасевіча

Усе навіны →
Усе навіны

Падчас расійскага ўдару па Львове там была беларуская дэлегацыя5

«Людзі п'юць з балота». Лукашэнка абурыўся якасцю вады ў Смаргоні4

Філасофскія гурткі, «вышэйшыя сілы», платныя курсы, пашпарт грамадзяніна Метагалактыкі — раскрыта дзейнасць секты4

Жыццё па падпісцы. У «Паўночным Беразе» скардзяцца на платную падпіску, патрэбную, каб карыстацца ўсімі функцыямі жыллёвага комплексу13

З'явіўся новы спадарожнікавы здымак пашкоджанняў Керчанскага моста6

Цыганкоў: Рост аўтсайдарства мужчын, іх сыход у парнаграфію і анлайн-гульні — новая праблема чалавецтва66

«Шмат плацяжоў было ў Польшчы». Беларусы масава скардзяцца на блакаванне банкаўскіх картак9

На «Яндэкс Картах» з'явіліся маршруты па Мінску, дзе ёсць пад'ёмнікі і пандусы

Колькі зарабляюць кур'еры на аўто ў дастаўцы «Яндэкс» у Беларусі4

больш чытаных навін
больш лайканых навін

«Гэта такая дробная, агідная помста Рамана». Соф’я Сапега расказала, як яе падманам знялі для перадачы Пратасевіча12

«Гэта такая дробная, агідная помста Рамана». Соф’я Сапега расказала, як яе падманам знялі для перадачы Пратасевіча

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць