Культура44

50 спробаў уцёкаў за 200 гадоў з самай надзейнай турмы Еўропы. Гісторык выдаў кнігу пра сумнавядомую Валадарку

Зміцер Дрозд — беларускі гісторык і архівіст. Днямі пабачыла свет яго новая праца пад назвай «Мінскі турэмны замак», як піша «Народная Воля».

Фота: сацсеткі

«Гэтая кніга — першая частка першага прафесійнага даследавання 200-гадовай гісторыі Мінскага турэмнага замка (сёння ў гэтым будынку — СІЗА № 1 або «Валадарка»), — паведаміў Зміцер Дрозд. — У снежні 1821 года Рудольф Пішчала (у гонар яго захавалася назва Пішчалаўскі замак) выйграў публічныя таргі на пабудову гэтага каменнага будынка. Турма была прынятая камісіяй 30 студзеня (па новым стылі — 11 лютага) 1825 года, і ад гэтага дня мы можам адлічваць гісторыю гэтага ўнікальнага для Мінска будынка».

Пішчалаўскі замак быў адной з самых надзейных турмаў свету, з якой нікому не ўдалося ўцячы.

Па словах аўтара, асноўная тэма гэтага тома — уцёкі з турмы — не пакіне абыякавымі чытачоў.

«Каля пяцідзесяці разнастайных уцёкаў і спробаў уцёкаў (падкопы, праломы, пераапрананні, спробы, адмычкі, уцёкі разам з ахоўнікам, штурм брамы, вяроўкі з прасцін, пілкі ў селядцы і многае іншае), — працягвае гісторык. — За невялікім выключэннем, гэта ўнікальныя архіўныя матэрыялы, якія публікуюцца ўпершыню. Але акрамя таго, кніга змяшчае першую біяграфію самога Рудольфа Пішчалы, а таксама звесткі пра начальнікаў, наглядчыкаў і арыштантаў (у тым ліку пра такіх зорак, як Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч, Якуб Колас, Алесь Гарун) турэмнага замка. І як асноўная тэма будучых кніг — турэмныя норавы ХІХ стагоддзя і многае іншае.

Як часта мяняліся начальнікі ў турме? Як каралі за ўцёкі вязняў і як наглядчыкаў? Якія ўцёкі можна назваць класічнымі, а якія самымі недарэчнымі? Якія ўцёкі былі самымі масавымі? Ці былі шчасліўчыкі, якіх так і не ўдалося злавіць? Ці былі арыштанты, якім удавалася ўцякаць з мінскай турмы двойчы? Адказы — на старонках гэтай кнігі».

Фота: сацсеткі

Наклад кнігі невялікі — усяго 99 асобнікаў, але за тры дні ўжо разышлася траціна экзэмпляраў. 

«Працу над кнігай я пачаў у канцы 2011 года і актыўна збіраў інфармацыю блізу трох гадоў, — кажа Зміцер Дрозд. — У асноўным працаваў у Нацыянальным гістарычным архіве Беларусі і архіве Мінскай вобласці.

Кніга задуманая як першая з серыі кніг, прысвечаных 200-годдзю турмы. Хоць наступныя кнігі пад пытаннем, бо ў Беларусі практычна не засталося прыватных выдавецтваў».

Каментары4

  • Gorliwy Litwin
    18.07.2023
    Як гэта крута што нікому не ўдалося ўцячы! Прапаную гэтым ганарыцца, бо не так шмат чым іншым ёсць. Гэта ж сведчыць пра надзейнасць усяго бела-рускага, пра фірмовую няўмольную круць славянскіх немцаў
  • Алесь
    18.07.2023
    Дзе купіць, падкажыце калі ласка.
  • Жвір
    18.07.2023
    Што яны даследуюць? Зусім глуздамі крануліся, т.з. беларускія гісторыкі. У калгас бы іх, кароў мыць, калі ня ў стане знайсьці сабе занятак... Гісторык ! Ха!

Цяпер чытаюць

Ці пагражае Крыму блакада праз паралізаваны Крымскі мост?12

Ці пагражае Крыму блакада праз паралізаваны Крымскі мост?

Усе навіны →
Усе навіны

Самая танная кватэра — 222 тысячы рублёў. МАПІД прапанаваў кватэры ў «Сонечным» для ўсіх ахвотных5

46‑гадовага мінскага псіхолага і бізнэс-трэнера пасадзілі па палітычнай справе2

Прэзідэнт Манголіі, які тры тыдні таму сустракаўся з Лукашэнкам, падаў у адстаўку, абвінавачаны ў карупцыі1

У Германіі малады беларус ушчэнт раскалаціў фуру аб аўтадом пенсіянераў. Кіроўцаў ратавалі з дапамогай верталётаў

Расійскія і лукашэнкаўскія СМІ дагэтуль не паведамілі пра руйнаванне Крымскага моста7

Цэны на нерухомасць пайшлі ўніз. Прычым не толькі ў Мінску13

У крамах пачалі прадаваць новую экзатычную рэч

Амерыканскі судмедэксперт: Джэфры Эпштэйн, імаверна, быў забіты, а не пакончыў з сабой5

У Камышавасе завяршыўся пошук цел. У выніку расійскага ўдару там загінулі 72 чалавекі

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Ці пагражае Крыму блакада праз паралізаваны Крымскі мост?12

Ці пагражае Крыму блакада праз паралізаваны Крымскі мост?

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць