Навука і тэхналогіі99

Навукоўцы знайшлі шэсць загадкавых структур глыбока ў нетрах Зямлі

На глыбіні каля 2900 кіламетраў, дзе мантыя Зямлі сустракаецца з ядром, навукоўцы выявілі шэсць раней невядомых участкаў з незвычайнай структурай.

Схематычная будова Зямлі: зямная кара, мантыя, вонкавае і ўнутранае ядро. Выяўленыя навукоўцамі неаднароднасці знаходзяцца глыбока ў нетрах планеты, на мяжы ядра і мантыі. Фота: Wikimedia Commons

Зямля ў агульных рысах складаецца з трох асноўных частак. У цэнтры знаходзіцца пераважна жалезнае ядро, вакол яго — тоўсты слой мантыі, а звонку планету пакрывае адносна тонкая зямная кара, на якой мы жывём.

Тое, што адбываецца глыбока ў нетрах планеты, цікавіць навукоўцаў не толькі дзеля разумення будовы Зямлі. Унутраныя працэсы ўплываюць на геалагічныя з'явы на паверхні, у тым ліку землятрусы, цунамі і вывяржэнні вулканаў.

Але даследаваць гэтыя глыбіні непасрэдна практычна немагчыма. Самая глыбокая свідравіна ў гісторыі, Кольская звышглыбокая, дасягнула 12 263 метраў. Для параўнання, глыбіня Марыянскай упадзіны, самай глыбокай натуральнай кропкі на паверхні планеты, складае каля 11 034 метраў.

Каб даведацца, што адбываецца значна глыбей, навукоўцам патрэбныя іншыя метады. Што можа хавацца ў гэтых участках і чаму адкрыццё важнае для вывучэння Зямлі, расказвае IFLScience.

Як зазірнуць на глыбіню 2900 кіламетраў

Кітайскія даследчыкі вырашылі вывучыць мяжу паміж мантыяй і ядром, якая знаходзіцца прыкладна за 2900 кіламетраў пад паверхняй Зямлі, з дапамогай сейсмічных хваль. 

Асаблівую ўвагу навукоўцы звярнулі на сейсмічныя сігналы, вядомыя як папярэднікі PKP-хваль. Яны ўзнікаюць, калі сейсмічныя хвалі рассейваюцца і адхіляюцца на невялікіх неаднароднасцях непасрэдна над мяжой ядра і мантыі. Дзякуючы гэтаму такія сігналы могуць даваць інфармацыю пра схаваныя структуры глыбока ўнутры планеты.

Праблема ў тым, што выявіць іх няпроста. Таму даследчыкі выкарысталі машыннае навучанне, каб прааналізаваць больш за два мільёны запісаў землятрусаў, сабраных за апошнія 35 гадоў.

Алгарытм выявіў каля 175 тысяч запісаў з папярэднікамі PKP-хваль. Гэта прыкладна ў дзесяць разоў больш PKP-сігналаў, чым удалося выявіць ва ўсіх ранейшых даследаваннях разам.

Убачылі тое, чаго раней не заўважалі

Вялікая колькасць даных дазволіла даследчыкам убачыць новую карціну. Раней навукоўцам удавалася знаходзіць толькі асобныя разрозненыя ўчасткі неаднароднасцяў. Новы аналіз паказаў, што яны могуць займаць значна большыя тэрыторыі і цягнуцца суцэльнымі палосамі.

Акрамя таго, даследчыкі выявілі шэсць раней не апісаных участкаў, дзе, імаверна, знаходзяцца значныя неаднароднасці, якія рассейваюць PKP-хвалі.

Што менавіта ўяўляюць сабой гэтыя структуры, навукоўцы пакуль не ведаюць. Але цяпер вядома, дзе іх шукаць і якія ўчасткі могуць стаць прыярытэтнымі для далейшага вывучэння глыбокіх нетраў Зямлі.

Даследчыкі спадзяюцца, што высвятленне прыроды гэтых структур і таго, як яны ўплываюць на распаўсюджванне сейсмічных хваль, дапаможа лепш зразумець працэсы ўнутры планеты і атрымаць больш інфармацыі пра такія разбуральныя з'явы, як землятрусы і вывяржэнні вулканаў.

Каментары9

  • хамса
    14.09.2026
    Жвір , аід на зямлі.. калі вы не заўважалі
    хаця пра што гэта я - вы ж жывеце ў раі
  • Жвір
    14.09.2026
    хамса, ну, які ж гэта рай? лета во не было зусім, а цяпер гэтая восень смаркатая, хмары й вецер сьвішча... Ат.
  • хамса
    14.09.2026
    Жвір , дык чаму вы не ў Парыжы? там спякота была.. што вунь нават крэпкае шампанскае збіраюцца выпускаць

Цяпер чытаюць

Выкладчыцы вакалу з Бабруйска далі 14 гадоў у Расіі за сэксуальны гвалт над дзяўчынкамі3

Выкладчыцы вакалу з Бабруйска далі 14 гадоў у Расіі за сэксуальны гвалт над дзяўчынкамі

Усе навіны →
Усе навіны

Завадчанін з Гомеля стаў зоркай тыктоку дзякуючы распакоўцы ссабоек, якія яму збірае на працу жонка10

Мінскія ўлады ўжо абмяркоўваюць ідэю Лукашэнкі запусціць трамваі ў метро14

Людзі спяшаюцца перабрацца з Расіі ў Эстонію1

Выйдзе працяг «Адзін дома» з Макалеем Калкіным

Мінчане купілі пустуючую хату за 2300 рублёў і вяртаюць яе да жыцця5

Чаму ўсё новае цяпер выглядае крыху вінтажным1

У Мінску прадаюць чарэшні па касмічнай цане1

Вадзім Галыгін: Я крыху стаміўся ад гумару. Хочацца паспрабаваць нешта іншае8

У Мексіцы затрымалі аднаго з найбольш шуканых наркабаронаў — за інфармацыю пра яго абяцалі $5 млн

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Выкладчыцы вакалу з Бабруйска далі 14 гадоў у Расіі за сэксуальны гвалт над дзяўчынкамі3

Выкладчыцы вакалу з Бабруйска далі 14 гадоў у Расіі за сэксуальны гвалт над дзяўчынкамі

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць