Свет

Ватавае мора, адна з пярлін еўрапейскай прыроды, апынулася пад пагрозай

Ватавае мора, адна з адметных прыродных тэрыторый Еўропы, апынулася пад пагрозай экалагічнай дэградацыі. Яно цягнецца на сотні кіламетраў уздоўж узбярэжжаў Германіі, Даніі і Нідэрландаў. Гэта найбуйнейшая ў свеце бесперапынная сістэма прыліўных і адліўных пясчаных ды глеістых водмеляў. У 2009 годзе тэрыторыя атрымала статус аб'екта Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА, піша The Guardian.

Здымак ілюстрацыйны. Фота: Wikimedia Commons

Выгляд Ватавага мора пастаянна змяняецца ў залежнасці ад прыліваў і адліваў. Калі вада адыходзіць, агаляюцца пясчаныя водмелі, глыбокія пратокі і глеістыя ўчасткі. Тут жывуць тысячы відаў марскіх жывёл і раслін, а для мільёнаў пералётных птушак гэта важнае месца адпачынку і пошуку ежы на шляху міграцыі.

Аднак здабыча карысных выкапняў, рыбалоўства, турызм і іншая чалавечая дзейнасць ствараюць усё большую нагрузку на мясцовую экасістэму. У 2027 годзе ЮНЕСКА разам з Міжнародным саюзам аховы прыроды плануе правесці інспекцыю, каб ацаніць стан тэрыторыі. Разглядаецца магчымасць уключэння Ватавага мора ў спіс аб'ектаў Сусветнай спадчыны, якія знаходзяцца пад пагрозай.

Марскі біёлаг Вутэр ван дэр Хей з нідэрландскай прыродаахоўнай арганізацыі Waddenvereniging адзначае, што экалагічная сітуацыя робіцца ўсё больш складанай. Паводле яго слоў, скарачаецца колькасць птушак і рыбы, а біяразнастайнасць на глеістых водмелях змяншаецца. На прыроду ўплываюць здабыча солі і газу, рыбалоўства, турызм і нават вайсковыя вучэнні. Напрыклад, на нідэрландскім востраве Уліланд размешчаны палігон НАТА для бамбардаванняў.

Магчымае ўключэнне Ватавага мора ў спіс аб'ектаў пад пагрозай стане сур'ёзным ударам па рэпутацыі ўладаў трох краін. Наступствы могуць адчуць і мясцовыя жыхары, асабліва на астравах, дзе значная частка насельніцтва зарабляе на турызме.

На востраве Уліланд, дзе жыве крыху больш за тысячу чалавек, мясцовы жыхар Ант ван дэр Вен арганізуе экскурсіі. Ён асцерагаецца, што абмежаванні для турыстаў могуць нанесці непапраўную шкоду мясцовай эканоміцы. Паводле яго слоў, без турызму многія жыхары страцяць сродкі да існавання.

У пачатку года з'явіліся карты, якія, як сцвярджалася, паказвалі магчымыя зоны Ватавага мора, закрытыя для мясцовых жыхароў і турыстаў дзеля аховы прыроды. Гэта выклікала незадаволенасць на астравах. Пасля допісу ван дэр Вена ў Facebook пачалася кампанія «Мы — Ватавае мора». У разгар турыстычнага сезона на астравах з'явіліся сцягі і банеры ў яе падтрымку, а петыцыя сабрала больш за 50 тысяч подпісаў. Пазней прадстаўнікі мясцовых жыхароў сустрэліся з дэпутатамі парламента Нідэрландаў.

Нідэрландскія ўлады прызналі, што не змаглі належным чынам наладзіць дыялог з насельніцтвам, і паабяцалі больш актыўна прыцягваць мясцовых жыхароў да абмеркавання будучых рашэнняў. Прадстаўнік урада заявіў, што людзі стагоддзямі жылі і працавалі ў гэтым прыродным асяроддзі, таму павінны мець такую магчымасць і надалей. Ён таксама падкрэсліў, што статус Сусветнай спадчыны быў нададзены тэрыторыі з улікам гаспадарчай дзейнасці, якая ўжо вялася там у 2009 годзе.

За захаванне Ватавага мора сумесна адказваюць Нідэрланды, Германія і Данія. Пры гэтым прыродаахоўныя нормы дзейнічаюць на мясцовым, рэгіянальным, нацыянальным і еўрапейскім узроўнях, а іх выкананне ў трох краінах адрозніваецца.

Прадстаўніца Фонду экалагічнай справядлівасці Мона Фрыдрых звяртае ўвагу на супярэчнасці ў сістэме аховы прыроды. Нягледзячы на тое, што Ватавае мора мае статус нацыянальнага парку, аб'екта Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА і ўваходзіць у еўрапейскую сетку Natura 2000, доннае траленне ў нямецкай частцы мора па-ранейшаму дазволенае. Акрамя таго, складаная сістэма кіравання ўскладняе вызначэнне таго, якія ўстановы адказваюць за выкананне канкрэтных прыродаахоўных патрабаванняў.

Адной з найбольшых пагроз біёлагі лічаць павышэнне ўзроўню мора і прасяданне грунту ў выніку здабычы карысных выкапняў. Калі глеістыя водмелі будуць заставацца пад вадой нават падчас адліву, пералётныя птушкі страцяць важныя месцы для харчавання. Гэта можа парушыць усходнеатлантычны міграцыйны шлях, якім карыстаюцца мільёны птушак.

Здабыча газу і солі пад марскім дном таксама спрыяе прасяданню грунту і пагражае водмелям. Арганізацыя Waddenvereniging нядаўна накіравала ў ЮНЕСКА зварот з патрабаваннем звярнуць асаблівую ўвагу на гэтыя праблемы. Яна выступіла супраць папярэдняга ўхвалення планаў пашырэння здабычы солі пад марскім дном каля горада Харлінген. Нідэрландскія ўлады сцвярджаюць, што пастаянна кантралююць прасяданне грунту і спыняць работы, калі паказчыкі перавысяць дапушчальныя межы.

Дадатковую нагрузку на экасістэму ствараюць і праекты аднаўляльнай энергетыкі. Каб падключыць марскія ветраэлектрастанцыі ў Паўночным моры да электрасеткі, кабелі пракладаюць праз глеістыя водмелі і пад астравамі. Такія работы праводзяцца, у прыватнасці, каля нідэрландскага вострава Схірманіког і нямецкіх астравоў Бальтрум і Лангеог.

Паводле Вутэра ван дэр Хея, праблема ў тым, што новыя віды дзейнасці не замяняюць старыя, а дадаюцца да іх. Здабыча газу і солі працягваецца, рыбалоўства не спыняецца, суднаходныя пратокі паглыбляюць, а цяпер да гэтага далучаюцца яшчэ і работы для развіцця аднаўляльнай энергетыкі. У выніку агульны ціск на прыроду ўзрастае.

Жыхары астравоў асцерагаюцца, што ўлады дазволяць рэалізацыю буйных прамысловых і энергетычных праектаў, а кампенсаваць іх уплыў на прыроду вырашаць за кошт абмежавання доступу мясцовых жыхароў і турыстаў да асобных тэрыторый. Яны настойваюць, што ахова Ватавага мора не павінна ператварацца ў перакладанне адказнасці за экалагічныя праблемы на людзей, якія жывуць на яго ўзбярэжжы.

Каментары

Цяпер чытаюць

Завадчанін з Гомеля стаў зоркай тыктоку дзякуючы распакоўцы ссабоек, якія яму збірае на працу жонка8

Завадчанін з Гомеля стаў зоркай тыктоку дзякуючы распакоўцы ссабоек, якія яму збірае на працу жонка

Усе навіны →
Усе навіны

У Гомельскім маладзёжным тэатры Караткевіча паказваюць па-руску15

Высветлілася галоўная прычына звальнення Джэнсэна Хуанга з Nvidia4

Скіндзераў насамрэч у вышуку ў Беларусі. Але толькі за дачу хабару4

Кот стаў зоркай спектакля ў Маскве2

«Самы небяспечны — Пятрухін. А большасць — карысныя ідыёты». Адмін канала «Беларуская агентура» даў вялікае інтэрв'ю83

Трамп назваў самага ўплывовага чалавека ў свеце3

Асабістая доктарка Лукашэнкі купіла дом за 200 метраў ад плота яго рэзідэнцыі17

Зяленскі заявіў, што Крымскі мост «усё роўна не вытрымае»4

У Лунінцы з'явіўся вагон-рэстаран, дзеля якога туды едуць з іншых гарадоў6

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Завадчанін з Гомеля стаў зоркай тыктоку дзякуючы распакоўцы ссабоек, якія яму збірае на працу жонка8

Завадчанін з Гомеля стаў зоркай тыктоку дзякуючы распакоўцы ссабоек, якія яму збірае на працу жонка

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць