Усяго патроху11

Павярталіся з выраю вялікія арляцы. Але не ва ўсіх гэтых рэдкіх у нас птушак усё добра 

Вялікія арляцы вярнуліся дадому. На жаль, не ўсе з гэтых глабальна ўразлівых птушак перажылі гэты сезон. Пра заканчэнне вясновай міграцыі і тое, чым займаюцца гэтыя рэдкія ў нас птушкі, на сайце «Дзікая прырода побач» расказаў арнітолаг Валерый Дамброўскі.

Самка вялікага арляца Элені

Доўга чакаў, калі ўжо апошні беларускі вялікі арлец, пазначаны перадатчыкам, вернецца дадому, але ён дагэтуль нікуды не спяшаецца. Гэта арліца з Чарнобыльскай зоны па мянушцы Элені.

Спачатку яна ляцела сваім звыклым маршрутам праз Украіну, пакуль не сутыкнулася з непагаддзю 13 красавіка недзе ў Жытомірскай вобласці. Да гнязда заставалася каля 100 км, г. зн. менш аднадзённага пералёту. Але халодны сустрэчны вецер і дождж вымусілі птушку адляцець трохі назад, да Ровенскай, а потым і да Хмяльніцкай вобласці.

Далей яе паводзіны ўжо нельга растлумачыць толькі надвор’ем. Пасля Вялікадня настала пагода, а арліца так і засталася дзе была, ды нават пасунулася яшчэ далей на поўдзень, да мяжы Вінніцкай вобласці.

Маршрут арліцы Элені

22 красавіка яна нарэшце накіравалася на поўнач, але трапіла на Альманскія балоты, якія знаходзяцца значна заходней, чым Чарнобыльская зона. Калі яна працягнула ў наступныя дні кіравацца на захад, то стала зразумела, што гнездавацца сёлета яна не збіраецца. Праз Валынь яе занесла некуды пад Пінск, а адтуль далёка на паўночны захад — аж на Бабровіцкае возера пад Выганашчы.

Толькі 24 красавіка Элені павярнула свае крылы на ўсход. Цяпер вось яна павольна ляціць уздоўж Палесся, якое залітае напоўніцу добрай вясновай паводкай. Не ведаю нават, ці спыніцца яна каля свайго гнязда — мо паляціць далей вандраваць па свеце.

Другі чарнобыльскі жыхар — сусед Элені па мянушцы Баравец, дагэтуль так і не выйшаў на сувязь. Верагодна, загінуў у Паўднёвым Судане ці недзе паблізу ад яго. На гняздзе Бараўца ўжо гаспадарыць іншы самец, без перадатчыка.

Такім чынам, за тры апошнія гады загінулі ўсе тры самцы вялікага арляца, памечаныя перадатчыкамі ў Чарнобыльскай зоне. Засталася толькі самка Элені, але і яе лёс апошнім часам складаецца не вельмі добра. Ужо тры гады запар яе спробы гнездавання заканчваліся няўдала. У двух выпадках гэта здаралася ў выніку знікнення самцоў цягам гнездавога сезона. Нядзіўна, што яна вырашыла зрабіць паўзу сёлета.

Астатнія 16 вялікіх арляцоў з працоўнымі перадатчыкамі ўжо даўно вярнуліся дадому.

Міграцыя сёлета падзялілася на два перыяды. Тыя арляцы, што зімавалі на Балканах, скарысталіся спрыяльным цёплым надвор’ем сярэдзіны сакавіка і прыляцелі да сваіх гнёздаў троху раней звыклага. А вось большасць «афрыканцаў» патрапіла на працяглае пахаладанне канца сакавіка — пачатку красавіка і вярнулася дадому пазней, чым звычайна.

Ёсць яшчэ адна група нашых арляцоў, пра якіх пакуль няма чаго сказаць. Гэта птушкі з перадатчыкамі, якія больш не працуюць: Юзэфіна з Белавежскай пушчы, Ціхан са Старога Жадзена ды Пярун з Прыпяцкага нацпарку. Птушак памецілі ў далёкім ужо 2017 годзе. Перадатчык Юзэфіны адпрацаваў толькі тры з паловай гады, Перуна — чатыры гады, Ціхана — трохі менш за пяць гадоў.

Летась усе птушкі былі жывыя і здаровыя. На гнёздах Юзэфіны ды Ціхана ўжо ўсталяваныя фотапасткі. А да Перуна трэба будзе завітаць з добрай оптыкай на працягу гнездавога сезона. Ён так удала змайстраваў гняздо на макавіне высокага дрэва, што навукоўцам з іх фотапасткамі да яго не дабрацца.

Каментары1

  • вельмі
    01.05.2023
    цікава

Цяпер чытаюць

Стваральніца Belaruskicry упершыню пасля доўгай паўзы расказала, што цяпер з брэндам пасля прызнання яго экстрэмісцкім

Стваральніца Belaruskicry упершыню пасля доўгай паўзы расказала, што цяпер з брэндам пасля прызнання яго экстрэмісцкім

Усе навіны →
Усе навіны

Перастаў працаваць паблік «Беларуская турма» ў сацыяльнай сетцы «УКантакце»1

Пальчыс адказаў на прэтэнзію — «чаму народ вадзілі па праспектах» у 2020‑м61

Ціханоўскі з Карач згенеравалі 50‑старонкавы «маніторынг» дзейнасці «Нашай Нівы». Што з ім не так?43

Фонд Талая, што вінавацяць у русіфікацыі ўкраінскіх дзяцей, стварае цэнтр пад Барысавам3

«На 90% падтрымалі настаўнікі, а аднакласнікі не ацанілі». Дзяўчына расказала, як перайшла на беларускую мову20

У Гродзенскім заапарку нарадзілася дзіцяня міні-аленя — яго выратавала каза4

Сузаснавальнік Telegram Мікалай Дураў упершыню ажаніўся. Яго жонка можа быць звязаная з расійскімі спецслужбамі18

«Працаваў у дальнабоі больш за 20 гадоў». Што вядома пра загінулага ў страшным ДТЗ у суботу пад Старымі Дарогамі кіроўцу грузавіка?2

Памерла партызанка Клаўдзія Сяргеева. Ёй было 98 гадоў4

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Стваральніца Belaruskicry упершыню пасля доўгай паўзы расказала, што цяпер з брэндам пасля прызнання яго экстрэмісцкім

Стваральніца Belaruskicry упершыню пасля доўгай паўзы расказала, што цяпер з брэндам пасля прызнання яго экстрэмісцкім

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць