Гісторыя11

Каля берагоў Турцыі знайшлі найстаражытнейшае ў свеце затанулае судна

Ля берагоў Турцыі, непадалёк ад вострава Кекова ў правінцыі Анталья, археолагі знайшлі рэшткі карабля, які затануў каля 4400—4700 гадоў таму. Як сцвярджаюць даследчыкі, гэта самае старажытнае з вядомых затанулых суднаў у свеце. Яно існавала прыкладна ў той самы час, калі будавалі піраміду Хеопса ў Егіпце, піша Бі-бі-сі.

На месцы катастрофы знайшлі тры каменныя якары

Драўляны корпус карабля не захаваўся, але на марскім дне засталіся прадметы, якія ён перавозіў: тры вялікія каменныя якары і больш за 30 керамічных сасудаў. Знаходкі раскіданыя па падводным схіле на глыбіні каля 30 метраў. Мяркуецца, што судна было гандлёвым, мела каля 10 метраў у даўжыню і перавозіла тавары па Міжземным моры.

Каб вызначыць узрост карабля, археолагі вывучылі форму сасудаў. Паколькі драўніна не захавалася, правесці радыявугляродны аналіз было немагчыма. Кераміка ж мае характэрныя прыкметы: дзве ручкі, выступаючае рабро ў сярэдняй частцы і пляскатае дно. Падобныя амфары знаходзілі ў Егіпце і на Блізкім Усходзе, дзе іх датуюць перыядам 4400— 4700‑гадовай даўніны.

Дзякуючы знойдзеным амфарам можна вызначыць і ўзрост судна. Фота: Hakan Öniz

Кіраўнік экспедыцыі Асацыяцыі міжземнаморскай археалогіі Хакан Эніз з турэцкага ўніверсітэта Акдэніз заявіў, што асаблівасці апрацоўкі керамікі дазваляюць упэўнена аднесці карабель да ранняга бронзавага веку.

Пасля падняцця на паверхню сасуды перадалі спецыялістам для кансервацыі. Археолаг з аўстралійскага ўніверсітэта Макуоры Карын Савада знайшла ўнутры некаторых з іх значную колькасць густога бліскучага асадку. Цяпер даследчыкі спрабуюць высветліць, што менавіта перавозілі на караблі. Гэта маглі быць аліўкавы алей, віно або драўняная смала. Не выключана таксама, што сасуды выкарыстоўвалі паўторна: пасля разгрузкі іх маглі зноў напаўняць таварамі і адпраўляць у плаванне.

Знаходкі, якія прабылі тысячы гадоў пад вадой, трэба закансерваваць. Фота: Hakan Öniz

Знаходка дапаможа лепш зразумець гандлёвыя сувязі старажытнага Міжземнамор'я. Паводле меркавання археолагаў, карабель, верагодна, адправіўся з усходняга ўзбярэжжа Міжземнага мора і накіроўваўся альбо ў Трою, якая знаходзілася на тэрыторыі сучаснай паўночна-заходняй Турцыі, альбо на Крыт, дзе жылі мінойцы.

Раён вострава Кекова быў небяспечным для мараплаўства праз моцныя плыні і вятры. У навакольных водах ляжаць сотні затанулых караблёў, якія вывучаюць падводныя археолагі.

Хакан Эніз адзначае, што за кожнай такой знаходкай стаяць лёсы людзей, якія будавалі судны, выраблялі амфары і грузілі іх на караблі. Паводле ягоных слоў, даследчыкі разумеюць, што сталі першымі за пяць тысяч гадоў людзьмі, якія дакрануліся да гэтых прадметаў.

Падводныя археолагі старанна раскопваюць аб'екты. Фота: Hakan Öniz

Раней найстаражытнейшым вядомым затанулым суднам лічылася карабельная знаходка каля грэчаскага вострава Дакос, узрост якой складае каля 4200 гадоў. Аднак сярод караблёў, ад якіх захаваліся фрагменты драўніны, найстарэйшым застаецца судна ўзростам каля 2400 гадоў, знойдзенае ў Чорным моры каля берагоў Балгарыі.

Каментары1

  • Вераніка
    15.10.2026
    Вось гэта навіна! Сачыце за даследваннем, цікава!

Цяпер чытаюць

«Гэта такая дробная, агідная помста Рамана». Соф’я Сапега расказала, як яе падманам знялі для перадачы Пратасевіча12

«Гэта такая дробная, агідная помста Рамана». Соф’я Сапега расказала, як яе падманам знялі для перадачы Пратасевіча

Усе навіны →
Усе навіны

Падчас расійскага ўдару па Львове там была беларуская дэлегацыя5

«Людзі п'юць з балота». Лукашэнка абурыўся якасцю вады ў Смаргоні4

Філасофскія гурткі, «вышэйшыя сілы», платныя курсы, пашпарт грамадзяніна Метагалактыкі — раскрыта дзейнасць секты4

Жыццё па падпісцы. У «Паўночным Беразе» скардзяцца на платную падпіску, патрэбную, каб карыстацца ўсімі функцыямі жыллёвага комплексу13

З'явіўся новы спадарожнікавы здымак пашкоджанняў Керчанскага моста6

Цыганкоў: Рост аўтсайдарства мужчын, іх сыход у парнаграфію і анлайн-гульні — новая праблема чалавецтва66

«Шмат плацяжоў было ў Польшчы». Беларусы масава скардзяцца на блакаванне банкаўскіх картак9

На «Яндэкс Картах» з'явіліся маршруты па Мінску, дзе ёсць пад'ёмнікі і пандусы

Колькі зарабляюць кур'еры на аўто ў дастаўцы «Яндэкс» у Беларусі4

больш чытаных навін
больш лайканых навін

«Гэта такая дробная, агідная помста Рамана». Соф’я Сапега расказала, як яе падманам знялі для перадачы Пратасевіча12

«Гэта такая дробная, агідная помста Рамана». Соф’я Сапега расказала, як яе падманам знялі для перадачы Пратасевіча

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць