Меркаванні

Меркаванне: Абвяшчай сябе пажыццёвым не абвяшчай…

У падзеях апошніх дзён у Казахстане звяртае на сябе ўвагу, як лёгка і нязмушана быў пазбаўлены высокай пасады шматгадовы кіраўнік краіны Нурсултан Назарбаеў. Прэзідэнт Касым-Жамарт Такаеў проста заявіў, што цяпер старшыня Рады бяспекі — ён сам, ды і ўсё на гэтым. А між тым у афіцыйных дакументах было выразна прапісана, што Назарбаеў не проста кіраўнік гэтага органа, а кіраўнік пажыццёвы. Паведамленняў жа пра ягоную смерць не паступала. Сенсацыя, выключны выпадак? Ды не, хутчэй заканамернасць, піша ў Фэйсбуку гісторык Аляксандр Пашкевіч.

Фота: LyazaTretyakova / depositphotos.com

У сусветнай гісторыі было нямала выпадкаў, калі аўтарытарныя лідары, стаміўшыся выконваць рытуалы па пацвярджэнні сваёй легітымнасці праз рэгулярнае пераабранне на высокія пасады ці то насельніцтвам, ці то прадстаўнічым органам, прапісвалі ў законах ці канстытуцыях свае пажыццёвыя паўнамоцтвы. І што, пасля таго яны спакойна кіравалі да смерці і паміралі за працоўным сталом?

Статыстыка сведчыць пра зусім адваротнае.

За апошнія 200 гадоў пажыццёвымі прэзідэнтамі афіцыйна сябе абвяшчалі 17 чалавек, перадусім у Афрыцы, Азіі і Лацінскай Амерыцы. З іх памерлі пры захаванні паўнамоцтваў толькі шасцёра, то-бок усяго 35%.

Ды і з гэтых шасцёх трое, то-бок палова, кіравалі вельмі даўно, яшчэ ў ХІХ стагоддзі. А ў ХХ і ХХІ дабыць прэзідэнтамі, як было прадугледжана законамі, да самай смерці ўдалося толькі гаіцянскаму дыктатару Франсуа Дзювалье (памёр у 1971 годзе, перадаўшы ўладу ў спадчыну сыну), камуністычнаму лідару Югаславіі Іосіпу Броз Ціта (1980) і экстравагантнаму Туркменбашы Сапармураду Ніязаву (2006).

Што рабілася з астатнімі? Найчасцей яны зрыналіся сваімі ўласнымі паплечнікамі, а то і блізкімі сваякамі ў ходзе вайсковых ці цывільных пераваротаў, часам трацілі ўладу ў выніку народных выступленняў.

Але якім бы шляхам гэта ні адбывалася, пра іх «гарантаваны законамі» статус ніхто пры гэтым не ўспамінаў і не ламаў галаву, як бы гэты юрыдычны нюанс абысці.

І ў гэтым няма анічога дзіўнага. Пры сваім уласным кіраванні кожны з гэтых самаўладных правіцеляў сам ставіўся да Канстытуцыі і законаў як да пустых паперак, якія ніяк не звязвалі рукі яму самому.

А калі не выконваеш уласныя законы сам, то ці можна чакаць гэтага нават ад сваіх паплечнікаў, не кажучы пра палітычных апанентаў? «Часам не да законаў» — зброя двусечная.

Таму і спробы аўтакратаў самастойна, у аднабаковым парадку прапісаць сабе любімаму нейкія пісьмовыя гарантыі на будучыню — справа марная. У сітуацыі, калі «Акела прамахнуўся», гэта анітрохі не ратуе.

«Стары, сыходзь!» Расказваем пра культ асобы Назарбаева, супраць якога паўсталі казахі

Меркаванне: Варта Назарбаеву было своечасова сысці, і ён застаўся б у гісторыі пазітыўным персанажам

Такаеў прыбраў Назарбаева з пасады кіраўніка Рады бяспекі 

Каментары

Цяпер чытаюць

19‑гадовы берасцеец Андрэй ліквідаваны пад Курдзюмаўкай

19‑гадовы берасцеец Андрэй ліквідаваны пад Курдзюмаўкай

Усе навіны →
Усе навіны

У Гаазе прызналі М'янму вінаватай у генацыдзе народа рахінджа1

«Блішчыць як Swarovski». Беларускі палююць на танныя бранзалеты з царкоўных крам3

Беларусь пераплочвае за транзіт калію праз Расію сотні мільёнаў даляраў23

Ілан Маск: Трэба спачуваць не толькі ўкраінцам, але і расіянам34

Банкі змякчаюць патрабаванні да геалакацыі для працы мабільных праграм1

Чыгуначная арка Крымскага моста атрымала пашкоджанні1

Luxvisage выпусціў шыкоўны адвэнт-каляндар у выглядзе цягніка. Яго зноў немагчыма набыць у Беларусі7

Стала вядома пра цяжкую сітуацыю сям'і, якая паўтара года таму трапіла ў жудаснае ДТЗ у Талачынскім раёне2

Жанчына тры гады не можа выехаць з райскага вострава. Выйсці з бюракратычнай пасткі ніяк2

больш чытаных навін
больш лайканых навін

19‑гадовы берасцеец Андрэй ліквідаваны пад Курдзюмаўкай

19‑гадовы берасцеец Андрэй ліквідаваны пад Курдзюмаўкай

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць