Навука і тэхналогіі

Мы дазваляем штучнаму інтэлекту прымаць за нас занадта шмат рашэнняў — псіхолаг

Вучоны-біхевіярыст Герд Гігерэнцэр цягам дзесяцігоддзяў вывучаў, як людзі робяць выбар у сітуацыі нявызначанасці. Ëн тлумачыць, як штучны інтэлект і сацыяльныя сеткі мяняюць наша жыццё.

Digital marketing
Фота: Pixabay.com

У эпоху ChatGPT камп’ютарныя алгарытмы і штучны інтэлект усё больш укараняюцца ў наша жыццё: абіраюць кантэнт, які мы бачым у інтэрнэце, і адказваюць на самыя розныя нашы пытанні — ад побытавых да экзістэнцыяльных. Алгарытмы штучнага інтэлекту могуць змяняць наш свет і паводзіны спосабамі, якія мы не да канца разумеем, кажа псіхолаг і даследчык паводзін Герд Гігерэнцэр, аўтар кнігі «Як заставацца разумным у разумным свеце».

Калі штучны інтэлект лепшы за чалавечы розум

Па словах эксперта, такія складаныя алгарытмы, як нейрасеткі, могуць быць лепшымі і больш карыснымі, чым учынкі чалавека, у тым выпадку, калі мы маем справу са стабільнай сітуацыяй, да прыкладу, гульнёй у шахматы. Але калі ў вас нестабільная праблема — напрыклад, вы хочаце прадказаць каранавірус, — то лепш трымацца далей ад камп’ютарных алгарытмаў.

Праца з нявызначанасцю — гэта сфера, дзе павінен працаваць чалавечы розум, бо толькі ён здольны вызначыць адзін ці два важныя сігналы і ігнараваць астатнія. У такога кшталту невыразных задачах алгарытмы не працуюць. Каб атрымаць максімальную аддачу ад ШІ, свет мусіў бы быць больш прадказальным.

«Нейрасеткі маюць шмат-шмат пластоў, але яны па-ранейшаму проста вылічальныя машыны. Яны могуць намаляваць выяву, могуць стварыць тэкст. Але гэта не значыць, што яны разумеюць тэкст гэтак жа, як людзі», — разважае Герд Гігерэнцэр.

Калі вы не аналізуеце таго, што падсоўваюць вам алгарытмы, і не разбіраецеся ў наладах канфідэнцыйнасці, то тэхналогіі будуць кіраваць вамі ўсё больш

Новаўвядзенні, што з'яўляюцца цяпер у свеце тэхналогій, датычаць кожнага чалавека, бо яны перакройваюць сусветны парадак: кантроль над людзьмі канцэнтруецца ў руках урадаў і тэхналагічных кампаній. Па словах Герда Гігерэнцэра,

лічбавыя тэхналогіі могуць лёгка схіліць шалі ў бок аўтарытарных сістэм.

Людзі не маюць жадання разбірацца з наладамі прыватнасці (бо гэта так доўга, нецікава і незразумела), і ў выніку становяцца аб'ектамі сачэння. Даследчык апісвае гэта наступным чынам:

«Падумайце пра кавярню ў вашым родным горадзе, дзе даюць бясплатную каву. Усе ходзяць туды, бо гэта бясплатна. Такім чынам, у вас больш няма выбару, але, прынамсі, вы атрымліваеце каву задарма, а таксама атрымліваеце асалоду ад кантактаў з сябрамі. Аднак у гэтай кавярні на сталах ёсць мікрафоны, а на сценах — відэакамеры, якія фіксуюць усё, што вы кажаце — кожнае слова, і некаму адпраўляюць на аналіз. Таксама ў кавярні безліч прадаўцоў, якія ўвесь час перапыняюць вашы размовы, каб прапанаваць вам персаналізаваныя прадукты. Гэта прыкладна тая ж сітуацыя, у якой вы знаходзіцеся на Facebook, у Instagram ці на іншых платформах. У гэтай кавярні вы не пакупнік. Вы прадукт. Але мы хочам мець кавярню, дзе нам зноў дазволяць плаціць за сябе, каб мы былі кліентамі».

Не варта аддаваць свае даныя і сваю адказнасць за ўласныя рашэнні тэхналагічным кампаніям, якія выкарыстоўваюць іх для заробку на рэкламадаўцах. Чалавеку трэба вярнуць адказнасць за ўласныя дзеянні — хоць гэта і можа быць не так лёгка, як здаецца на першы погляд.

Пра лайкі

Герд Гігерэнцэр таксама звяртае ўвагу на механізм «перарывістага падмацавання», у які нас уцягваюць сацыяльныя сеткі. Мы атрымліваем лайкі, але ніколі не ведаем, калі менавіта іх атрымаем. Таму людзі працягваюць вяртацца на платформу зноў і зноў. Гэта сапраўды змяніла менталітэт і зрабіла людзей залежнымі. «Я думаю, што кожнаму важна ўсведамляць гэты механізм», — кажа навуковец. На яго думку, мы зможам зноў атрымаць кантроль над сацыяльнымі сеткамі, калі самі гэтага захочам.

 

Чытайце яшчэ:

Смартфоны ствараюць пагрозу псіхічнаму здароўю падлеткаў

Што такое ChatGPT і чаму да яго ставяцца неадназначна?

Расказваем, як даведацца, дзе і каму вы ставілі лайкі ў сацсетках, і перастрахавацца

Каментары

Цяпер чытаюць

На канцэрт Кадышавай у Мінску ў какошніках прыйшлі нават мужчыны85

На канцэрт Кадышавай у Мінску ў какошніках прыйшлі нават мужчыны

Усе навіны →
Усе навіны

Таксіста і былога ахоўніка «Еўраопта» з Баранавічаў абвінавачваюць па палітычным артыкуле3

УСУ ўдарылі па Крымскім мосце. Рух транспарту спынены15

Турысты накідалі ў фантан Трэві амаль на 200 тысяч еўра менш пасля таго, як падыход да яго зрабілі платным4

Кітайскі маркетплэйс Temu сам прапанаваў беларусцы супрацоўніцтва, але зліўся, калі даведаўся яе грамадзянства13

Мінабароны расказала, як над Беларуссю збіваюць заблукалыя дроны2

З Янам Памедорам Рэуцкім развіталіся ў Варшаве

Канкурэнт Starlink страціў 40 спадарожнікаў: ракета не даляцела да арбіты

Сабаленка адкацілася на трэцяе месца ў сусветным рэйтынгу

Сэрца — амаль адзіны орган, які не хварэе на рак. Навукоўцы пачынаюць разумець чаму1

больш чытаных навін
больш лайканых навін

На канцэрт Кадышавай у Мінску ў какошніках прыйшлі нават мужчыны85

На канцэрт Кадышавай у Мінску ў какошніках прыйшлі нават мужчыны

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць