Культура44

Ініцыятыва Maldzis вяртае рэдкія міжваенныя фотаздымкі з Косава

Ініцыятыва Maldzis набыла на аўкцыёне ў Польшчы тры гістарычныя фотаздымкі 1930‑х гадоў, звязаныя з радзімай Тадэвуша Касцюшкі — Косавам і Мерачоўшчынай.

Фотаздымкі 1930‑х гадоў, якія ініцыятыва MALDZIS набыла на аўкцыёне ў Польшчы. Яны звязаныя з радзімай Тадэвуша Касцюшкі — Косавам і Мерачоўшчынай. Фота: Таццяна Капітонава / Maldzis.world

Галоўная знаходка — фатаграфія шыльды з барэльефным партрэтам Касцюшкі. Гэтая памятная табліца калісьці ўпрыгожвала дом у Мерачоўшчыне, дзе Тадэвуш нарадзіўся. Набыты здымак мае памер усяго 10х14 см. Ён датаваны 1936 годам і можа быць адзінай вядомай выявай мемарыяльнай шыльды. 

На двух іншых фотаздымках аўтарства палескага дакументальнага фатографа Юзафа Шыманчыка зафіксаваны суседні палац Пуслоўскіх, што знаходзіцца ў Косаве побач з Мерачоўшчынай. Гэта адзін з самых пазнавальных архітэктурных помнікаў Беларусі. На першым фота бачны фрагмент палацавага фасада, на другім — агульны выгляд будынка з яго характэрнымі вежамі.

Асабліва цікавы стан палаца на фотаздымках. На адным з іх бачныя выбітыя вокны і часткова разбураныя інтэр’еры. Гэта дазваляе ўбачыць помнік не толькі як архітэктурную славутасць, але і як сведку драматычных падзей ХХ стагоддзя.

Палац Пуслоўскіх у Косаве. Фотаздымак 1930‑х гадоў аўтарства Юзафа Шыманчыка. Фота: Таццяна Капітонава / Maldzis.world
Палац Пуслоўскіх у Косаве. Фотаздымак 1930‑х гадоў аўтарства Юзафа Шыманчыка. Фота: Таццяна Капітонава / Maldzis.world

«У гэтым выпадку слова «вяртанне» мае літаральны сэнс. Гэтыя фотаздымкі былі зробленыя ў Беларусі, захавалі сведчанні пра яе часовае польскае мінулае і цяпер вяртаюцца ў месца свайго ўзнікнення. Паколькі аўтар двух здымкаў Юзаф Шыманчык нарадзіўся і жыў у Косаве, а іх уладальнік Чэслаў Гаке працаваў там у 1930‑я гады, то мы вяртаем яшчэ і частку спадчыны людзей, чые лёсы былі звязаныя з Беларуссю», — кажа кіраўнік ініцыятывы Maldzis.

Усе тры фотарарытэты былі набытыя на аўкцыёне ў Польшчы дзякуючы штомесячным ахвяраванням прыхільнікаў ініцыятывы. Наступныя зборы адкрытыя для ўсіх — падтрымаць іх можна праз форму.

У будучыні фотаздымкі будуць перададзеныя ў Музей-сядзібу Тадэвуша Касцюшкі ў Мерачоўшчыне.

Каментары4

  • Фотаздымак 1930‑х гадоў
    15.10.2026
    "Гэтыя фотаздымкі былі зробленыя ў Беларусі"

    Калі быў зроблены здымак, Косава было ў складзе Польшчы, а беларуская дзяржава БССР было 100 км.
  • .
    15.10.2026
    Пра гэта ж напісана:
    «У гэтым выпадку слова «вяртанне» мае літаральны сэнс. Гэтыя фотаздымкі былі зробленыя ў Беларусі, захавалі сведчанні пра яе часовае польскае мінулае і цяпер вяртаюцца ў месца свайго ўзнікнення.»


    Пры гэтым само "вяртае" ў цяперашнім часе усё роўна застаецца нелагічным. Пакуль не вяртае, абяцае вярнуць пры змене сітуацыі ў краіне.
    Даволі доўга ініцыятыва пісала "вяртае" без гэтага дадатку. Выклікалі непаразуменне. Пасля заўваг ці самастойна зразумелі, але нарэшце пачалі пазначаць тое "ў будучыні".
    Тут прабел у публічнай камунікацыі.

    І яшчэ адзін прабел застаецца ў статусе таго, што "набылі" і пакуль не "вернулі".
    Мяркую, дзеля празрыстасці і павагі да фундатараў было б добра пісаць пра статус каштоўнасцей на гэты "часовы" перыяд, які можа зацягнуцца:
    - чыі яны юрыдычна ў гэты час;
    - дзе і як захоўваюцца;
    - ці існуе публічны доступ грамадскасці да іх на гэты перыяд;
    - якія меры прадуманы, каб каштоўнасці захаваліся да іх сапраўднага вяртання.
  • Жора
    15.10.2026
    "У будучыні фотаздымкі будуць перададзеныя ў Музей-сядзібу Тадэвуша Касцюшкі ў Мерачоўшчыне."

    Усё гэта прыгожыя словы і піяр, не маючы юрыдычнай сілы, не болей. У якой будучыні, якія ўмовы перадачы? Каму менавіта належаць фотаздымкі цяпер, якой юрыдычнай ці фізічнай асобе? Якімі дагаворамі зафіксаваныя абяцанні перадаць?

Цяпер чытаюць

«Гэта такая дробная, агідная помста Рамана». Соф’я Сапега расказала, як яе падманам знялі для перадачы Пратасевіча

«Гэта такая дробная, агідная помста Рамана». Соф’я Сапега расказала, як яе падманам знялі для перадачы Пратасевіча

Усе навіны →
Усе навіны

Беларускі хлеб збіраюцца захоўваць па паўгода

Ці можна перамагчы баршчэўнік воцатам і соллю?3

Еўрапейскім грузаперавозчыкам дазволілі ездзіць па тэрыторыі Беларусі. Але толькі пры пэўных умовах

Mark Formelle аб'явіў пра маштабны рэбрэндынг7

«А пятай раніцы спаць ужо немагчыма». Мінчук паскардзіўся ў Мінгарвыканкам на сабачы брэх

З-пад Пінска на Валынь сёння заляцеў паветраны зонд. Украіна лічыць гэта наўмыснай аперацыяй1

У Гаазе прызналі М'янму вінаватай у генацыдзе народа рахінджа1

«Блішчыць як Swarovski». Беларускі палююць на танныя бранзалеты з царкоўных крам3

Беларусь пераплочвае за транзіт калію праз Расію сотні мільёнаў даляраў23

больш чытаных навін
больш лайканых навін

«Гэта такая дробная, агідная помста Рамана». Соф’я Сапега расказала, як яе падманам знялі для перадачы Пратасевіча

«Гэта такая дробная, агідная помста Рамана». Соф’я Сапега расказала, як яе падманам знялі для перадачы Пратасевіча

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць